In corporaties gaat heel veel geld om. Op het nieuws klinken regelmatig berichten over verkeerde investeringen en misstanden. Meer dan genoeg reden dus om aandacht te besteden aan het interne toezicht. Het interne toezicht wordt bij Tiwos uitgevoerd door de Raad van Toezicht (of kortweg RvT). Een RvT is feitelijk hetzelfde als een Raad van Commissarissen (RvC).
De leden van de raad hebben de taak om er op toe te zien dat Tiwos verantwoord met haar geld omgaat en daar ook de juiste dingen meedoet. Hiermee is bewust een scheiding aangebracht in de verantwoordelijkheden voor controle en leiding van het bedrijf.
De leiding van Tiwos berust bij de directeur/bestuurder(s). Deze zijn verantwoording verschuldigd aan de Raad van Toezicht die de controletaak verricht. De controle wordt op verschillende momenten in het proces uitgeoefend. Bij belangrijke beslissingen moet de raad vooraf om goedkeuring worden gevraagd. Ook worden achteraf alle keuzes en werkzaamheden gecontroleerd.
Naast deze controletaak vervult de raad de rol van werkgever naar de directeur/bestuurder(s). De raad stelt de directeur/bestuurder(s) aan en kan deze in het uiterste geval ook ontslaan. De raad kan haar rol dus met kracht vervullen.
Behalve controle heeft de raad nog andere meerwaarde voor Tiwos. De raad houdt de bestuurders scherp, doordat deze zich steeds bewust moeten verantwoorden. Daarnaast kunnen de bestuurders ruggespraak houden met de raad. De raad heeft dan een adviserende rol naar Tiwos, met als sterke punt dat er een brede groep deskundigen met kennis van Tiwos direct aanwezig is.
De Raad van Toezicht kan wonderlijk genoeg alleen op eigen initiatief opstappen en dus niet door een andere partij naar huis gestuurd kunnen worden. De recente voorstellen voor aanpassing van het corporatiestelsel brengen hierin verandering. Geregeld zal gaan worden dat de minister in extreme omstandigheden een Raad van Toezicht van een corporatie naar huis kan sturen.
Samenstelling Raad van Toezicht – TIWOS
De Raad van Toezicht bestond de afgelopen jaren uit zeven personen, waaronder één voorzitter. Alle leden hebben hun eigen deskundigheden variërend van bestuurlijke ervaring, financiële kennis tot specialist op volkshuisvesting of zorgsector. De raad kent voor haar werk twee commissies:
• de Audit Commissie die zich met name op de financiële bewaking richt;
• de Volkshuisvestings Commissie die in het bijzonder aandacht heeft voor de maatschappelijke rol zoals Tiwos die vervult.
De huidige raad vindt zes leden voldoende, en wil dit bereiken met natuurlijk verloop en zonder afbreuk te doen aan de gewenste deskundigheden. Twee van de leden zijn aangesteld op voordracht van de huurders, de kwaliteitszetels. Voor deze aanstellingen nemen vertegenwoordigers van de Huurders Belangen Organisatie deel in de sollicitatiecommissie en hebben zij de beslissende stem. Deze twee leden onderhouden contact met de HBO. Zij praten minstens één keer per jaar bij op de HBO-vergadering. Toch functioneren ook zij op persoonlijke titel.
Alle raadsleden zijn namelijk onafhankelijk, wat betekent dat zij aan niemand verantwoording verschuldigd zijn. Dit maakt het mogelijk om kritisch te functioneren en bijvoorbeeld vragen aan de bestuurders te kunnen stellen, zonder dat deze direct naar buiten zou moeten. Men moet immers ook scherpe vragen kunnen stellen terwijl er in werkelijkheid niets aan de hand is. Dat zou makkelijk een geheel verkeerd beeld kunnen opleveren. Men denkt immers al te gauw, 'waar rook is is vuur'.
Tiwos en zeker ook de RvT hebben wel als uitgangspunt om maximaal open en transparant te zijn. De RvT verantwoordt zich jaarlijks met een eigen hoofdstuk in het jaarverslag van Tiwos. Daarin beschrijft de raad de zaken waar zij het afgelopen jaar in het bijzonder aandacht aan heeft besteed. Ook vindt u daar zakelijke informatie over de raad, zoals namen van de leden, andere functies, specialismen. De raadsleden ontvangen voor hun werkzaamheden van Tiwos een vergoeding waarvan de hoogte ook in het verslag te lezen valt. De raadsleden kunnen onder andere via Tiwos of via de HBO worden benaderd.
Door Rogier Bruijning